Hoe kwam de thee in Engeland?

Hoe thee Engeland veroverde

Toen Charles II in 1662 met de Portugese prinses Catharina van Bragança trouwde,  kreeg thee een vaste plaats in Engeland. Als onderdeel van haar bruidsschat bracht zij een kist Chinese thee mee.

Aan het hof begon zij thee te serveren aan haar aristocratische vriendinnen, waardoor de drank al snel in de hogere kringen bekend raakte. De prijs bleef echter hoog, met bedragen die konden oplopen tot zestig shilling per pond dat zou nu €40 zijn. Lange tijd was thee dan ook een drank voor welgestelden.

Koffiehuizen voor mannen

Alleen in de betere kringen dronken dames thee en dat deden ze thuis vaak met een dameskransje. Mannen kwamen bijeen in koffiehuizen die een eigen publiek trokken en fungeerden als ontmoetingsplek voor handel, politiek en cultuur.

Zo ontstond uit Edward Lloyds koffiehuis Lloyd’s of London die dagelijks lijsten samenstelde van schepen en ladingen die de haven van Londen verlieten. Dit initiatief groeide uit tot de verzekeringsmaatschappij Lloyd’s of London.

Hoe thee steeds populairder werd

Ook de theehandel kreeg een vaste plaats in dit netwerk van ontmoetingsplekken. In 1706 opende Thomas Twining zijn Tom’s Coffee House nabij het Strand in Londen. Enkele jaren later werd dit uitgebreid en en kreeg een nieuwe naam: The Golden Lyon.

Deze zaak was beroemd omdat er uitsluitend losse bladthee werd verkocht en omdat vrouwen er welkom waren, iets wat uitzonderlijk was in een tijd waarin koffiehuizen uitsluitend bezocht werden door mannen.

Belastingen, smokkel en zwarte thee

De hoge prijs van thee was vooral het gevolg van zware belastingen. Voor een arbeider vertegenwoordigde een pond thee bijna een volledig weekloon.

Toch bleef de vraag groeien, wat leidde tot grootschalige smokkel, vooral vanuit Nederland. Thee werd bovendien vaak versneden om de winst te vergroten, met soms gevaarlijke mengsels als gevolg.

De overheid reageerde met hoge boetes en gevangenisstraffen. Omdat het makkelijker was om met groene thee te knoeien, gingen veel mensen zwarte thee drinken. Deze werd speciaal voor de Europese markt geproduceerd door telers in China.

Thee als nationale drank

In de achttiende eeuw was thee de populairste drank in Engeland. Bier bij het ontbijt en gin gedurende de dag maakten steeds vaker plaats voor thee. De consumptie nam explosief toe, vooral na een sterke belastingverlaging in 1784.

Thee werd thuis gedronken en in de populaire Londense theetuinen waaronder Marylebone, Ranelagh en Vauxhall. Behalve thee was er ook ander vermaak zoals muziek en vuurwerk.

In de vroege negentiende eeuw verdwenen deze tuinen weer, onder druk van stadsuitbreiding en veranderende vrijetijdscultuur.

Het ontstaan van de afternoon tea

Tot in de negentiende eeuw werd thee op elk moment van de dag gedronken. De vaste afternoon tea ontstond dankzij Anna, de zevende hertogin van Bedford, die in de namiddag behoefte had aan iets te eten. Haar gewoonte om thee drinken met iets erbij, groeide uit tot een sociale traditie onder de Londense elite.

Met de populariteit van deze bijeenkomsten ontstond een hele industrie rondom de afternoon tea. Zilversmeden, pottenbakkers en linnengoedfabrikanten ontwikkelden speciale serviezen en accessoires. Kookboeken beschreven hoe een theebijeenkomst te organiseren en het correct zetten en serveren van thee met recepten voor de bijbehorende gerechten.

De afternoon tea, ook wel low tea genoemd, werd een stijlvol moment met thee, lichte hapjes en geanimerde conversatie. Dit in tegenstelling tot high tea dat een stevige maaltijd voor arbeiders was  aan het einde van de werkdag. Zo is thee niet alleen een drank, maar ook een sociaal ritueel dat diep verankerd ligt in de Engelse cultuur.

Afternoon tea drinken in Londen kan op veel plaatsen, maar wil op chic gaan, reserveer dan een tafel in The Georgian, de theesalon van Harrods. Al eind 19e eeuw werd hier high tea geserveerd. De huidige theesalon opende in 1911 en is vernoemd naar George V, die dat jaar werd gekroond.